Uploads from UBLeiden, tagged exhibition

Jo Bezaan, Putten 1944 [PK-2006-P-20]

nobody@flickr.com (UBLeiden) — Thu, 08 Sep 2011 11:01:53 -0700

UBLeiden posted a photo:

Het grafische werk van Jo Bezaan is altijd robuust en expressief. De houtsnede, een techniek waarin hij graag werkte, leent zich goed voor sterke contrasten en hoekige vormen en het lijkt alsof Bezaan uitgaat van de duisternis en - spaarzaam - uitsnijdt wat hij in het licht wil brengen. Op 1 oktober 1944 werd door de Duitse bezetters in Bezaans woonplaats Putten een razzia uitgevoerd, waarbij de graficus en zijn zoon Jaap, samen met de meeste andere mannelijke bewoners, werden weggevoerd naar concentratiekampen. Bezaan was een van de weinige overlevenden; zijn zoon kwam om in Neuengamme. Deze indringende gebeurtenis heeft geleid tot een van zijn indrukwekkendste reeksen houtsneden met de kernachtige titel Putten 1944 die in 1972 opnieuw werd ontdekt waarop het boekje internationale belangstelling trok. Putten 1944 is een serie bestaand uit tien zwart-wit houtsneden van bescheiden formaat, bevestigd op Japans papier en vastgenaaid met een zwart touwtje. De titelpagina confronteert ons bijna pijnlijk direct met een nazi met als gezicht een doodskop die voor brandende huizen staat. Op de achtergrond verbergt een wanhopige vrouw het gezicht in haar handen; naast haar staat een schreeuwend kind. De nuchtere vermeldingen van data en gebeurtenissen die op de houtsneden in het boekje worden verbeeld, contrasteren sterk met de kernachtige dramatische composities. Dankzij het gebruik van vereenvoudigde vormen en sterke licht-donkercontrasten die karakteristiek zijn voor de houtsnede ontstonden misschien wel de meest treffende beelden van Putten 1944, beelden die een diepe indruk achterlaten.

URL of the exhibition

disc.leidenuniv.nl:443/webclient/DeliveryManager?custom_a...

Rights and reproduction:
www.library.leiden.edu/special-collections/practical/repr...

Charlotte Mutsaers, Lepus timidus [PK-2006-T-19]

nobody@flickr.com (UBLeiden) — Thu, 08 Sep 2011 11:03:57 -0700

UBLeiden posted a photo:

In de gouache Lepus Timidus (sneeuwhaas) zit een vrouw met een hazenmasker voor een spiegel. Deze merkwaardige handeling staat in contrast met de alledaagse omgeving van de toilettafel waarop ook een theepot, een vaas en een bloempot staan. Daarboven hangt een lamp en links zien wij een schilderijtje aan de wand waarop een huisje staat en een figuurtje met een stok. De tekentrant in dit werk is los, er is geen sprake van duidelijke contourlijnen. Mutsaers brengt de toets licht op en maakt gebruik van veel tinten wit waardoor een helder en luchtig effect wordt bereikt. Dieren zijn een belangrijk onderwerp in Mutsaers’ oeuvre. Ze zijn al terug te vinden in haar vroegste werk. Ze maakte verschillende portretten van haar honden (onder meer de serie La Belle et La Bête). Ook de haas is een geliefd onderwerp in haar oeuvre: in Lepus Timidus transformeert een vrouw in een haas en in haar boek Hazepeper van ongeveer tien jaar later gaat ze dieper in op haar belangstelling voor het dier. Zij beschrijft de haas als ‘rank, slank en stevig en heeft een prachtige musculatuur en aders als koorden’. De haas staat symbool voor een legendarisch uithoudingsvermogen, het leiden van een solitair leven en heeft een erotische connotatie. Geen enkel aspect van de haas blijft onbesproken. Lepus timidus toont een vrouw die zichzelf weerspiegeld ziet in de onschuldige en liefdevolle kant van het dier.

URL of the exhibition

disc.leidenuniv.nl:443/webclient/DeliveryManager?custom_a...

Rights and reproduction:
www.library.leiden.edu/special-collections/practical/repr...

Tames Oud, Scheveningen [PK-2006-P-197]

nobody@flickr.com (UBLeiden) — Thu, 08 Sep 2011 11:04:20 -0700

UBLeiden posted a photo:

Een groepje mensen staat op het strand en kijkt uit over zee, waar hoge golven enkele kleine vissersboten opstuwen in de storm. De linosnede is een typerend werk van de eigenzinnige kunstenaar Tames Oud. Het primitieve karakter van de voorstelling en de abstrahering van de vormen zijn kenmerkend. Dit wil niet zeggen dat Oud zich beperkte tot één stijl, integendeel: de kunstenaar hanteerde meer stijlen naast elkaar. Behalve de horror vacui van een linosnede als Scheveningen maakte hij bijvoorbeeld tekeningen – voorbeelden hiervan zijn te vinden in de collectie Huisman-van Bergen – die juist uiterst spaarzaam zijn in het materiaalgebruik en die zich vaak beperken tot één figuur, neergezet in enkele stevige contourlijnen, zonder enige achtergrond. Gemeenschappelijk aan al deze diverse stijlen is een zekere naïviteit. Als graficus had Oud een voorkeur voor de linosnede. Het eenvoudig te bewerken materiaal en de expressieve kwaliteiten van het werken met de guts moeten een grote aantrekkingskracht op hem hebben uitgeoefend. Tames Oud toonde zijn grafiek zelden totdat hij gevraagd werd om voor de Biënnale van Venetië in 1952 enkele linosneden in te zenden. Verschillende musea kochten zijn grafiek aan. Dankzij de verzamelactiviteiten van Annie en Guus Huisman-van Bergen bezit nu ook het Leidse Prentenkabinet enkele typerende voorbeelden van het werk van Tames Oud

URL of the exhibition

disc.leidenuniv.nl:443/webclient/DeliveryManager?custom_a...

Rights and reproduction:
www.library.leiden.edu/special-collections/practical/repr...

Ru van Rossum, Concentratiekamp [PK-2006-P-230]

nobody@flickr.com (UBLeiden) — Thu, 08 Sep 2011 11:04:58 -0700

UBLeiden posted a photo:

Misschien moeten wij de kleurengravure Concentratiekamp wel beschouwen als een visueel document van Ru van Rossums ervaringen in de Tweede Wereldoorlog en de emoties die ze bij hem teweeg brachten. Achter een hek van zwart prikkeldraad zijn figuren geplaatst in drie plannen. Pal op de voorgrond zit iemand ineengedoken op de grond. Daarachter zitten en staan vier of vijf uitgemergelde figuren met holle ogen in maskerachtig gezichten. De ledematen en de handen zijn buitenproportioneel weergegeven alsof al het menselijke geen ruimte meer heeft, alleen in de ogen zijn verschillende emoties te zien. Zij lijken verbijstering, mededogen en gelatenheid uit te drukken. Op de achtergrond bevindt zich een zittende figuur, wat minder verkrampt dan de figuur op de voorgrond, maar zeer gelaten. Daarachter een grote groep dikopeengepakte mensen waarvan de ribbenkast door de huid schijnt. Door zo duidelijk het hek met het prikkeldraad over de compositie te plaatsen lijkt Van Rossum te willen aangeven dat hij en wij de positie hebben ingenomen van de beschouwer die gedwongen wordt de schrijnende beelden te aanschouwen. Ru van Rossum heeft, zoals voor hem gebruikelijk, abstracte geometrische lijnen en vlakken gecombineerd met menselijke figuren. Dikke diep gesneden lijnen worden afgewisseld met hele fijne parallelle lijnen, waardoor de geometrische vlakken vorm krijgen. Het contrast met de oranjebruine achtergrond in aquatint is groot en laat een indruk achter die niet snel wordt vergeten.

URL of the exhibition

disc.leidenuniv.nl:443/webclient/DeliveryManager?custom_a...

Rights and reproduction:
www.library.leiden.edu/special-collections/practical/repr...

Carel Visser, Schakeling van rechthoeken [PK-2006-P-284]

nobody@flickr.com (UBLeiden) — Thu, 08 Sep 2011 11:05:49 -0700

UBLeiden posted a photo:

Het werk van Carel Visser kenmerkt zich door de jaren heen door de symmetrische composities. Dit kwam voort uit zijn behoefte om beelden zo op elkaar af te stemmen dat er een balans, een natuurlijk evenwicht, ontstond. Een bepaalde vorm wordt steeds het complement van de ander, waardoor een relatie tussen deze twee ontstaat. Deze experimenten met open en gesloten vormen, met massa en volume tegenover leegte, bol naast hol, en de ruimte ertussen typeren zijn oeuvre. Ook al is Visser hoofdzakelijk als beeldhouwer bekend, sinds de vroege jaren 1950 ontving hij ook nationale en internationale erkenning voor zijn grafiek. Dit deel van zijn werk bestaat bijna in zijn geheel uit houtsneden die vrijwel allemaal op Japans papier zijn gedrukt. Het materiaal vormt een contrast met zijn zware beeldhouwwerken. Toch past hij op beide kunstvormen dezelfde principes toe, door geometrische vormen vanaf het begin structureel te arrangeren. Schakeling van rechthoeken uit 1958 is een droge naald ets. De achtergrond is licht bewerkt waardoor een grijze tint is ontstaan met krasjes erin. De voorstelling wordt bepaald door een centrale groep uit zwarte lijnen opgebouwde rechthoeken die elkaar overlappen en in elkaar grijpen. Hoe dichter naar het centrum van het cluster toe, hoe dichter de rechthoeken naast elkaar zijn geplaatst, waardoor het een steeds vollere en levendige indruk geeft. Aan de buitenkant zijn de lijnen van de vlakken nog van elkaar te onderscheiden, maar naar het midden toe zijn zij niet meer te ontcijferen, en vormen ze een donkere knoop van lijnen.

URL of the exhibition

disc.leidenuniv.nl:443/webclient/DeliveryManager?custom_a...

Rights and reproduction:
www.library.leiden.edu/special-collections/practical/repr...

Philip Zilcken, Genova, La Madonnina [PK-2006-P-305]

nobody@flickr.com (UBLeiden) — Thu, 08 Sep 2011 11:01:45 -0700

UBLeiden posted a photo:

In deze voorstelling richt de aandacht zich onmiddellijk naar het kleine, felle lichtpuntje in de donkere achtergrond. Het blijkt een schijnsel achter zes kleine ramen van waarschijnlijk een kapel. Kijkend naar de lichte voorgrond valt op dat het beeldvlak links, rechts en boven afgesloten wordt door een poortingang. Eronderdoor loopt een straatje dat breed en licht begint, smaller wordt en met een bocht naar links, langs de kapel, lijkt op te lossen in de donkere achtergrond. De ets is gemaakt naar een eigen aquarel. Een avondwandeling tijdens een verblijf in Genua inspireerde Zilcken mogelijk tot het vastleggen van dit stille hoekje en hij moet geboeid zijn geweest door het grote contrast tussen licht en donker. Met de traditionele oplossing om geleidelijk diepte in de voorstelling te brengen door een donkere voorgrond naar achteren toe steeds lichter te laten worden, kon hij hier niet uit de voeten. Toch valt de compositie door het grote licht-donkercontrast niet in twee delen uiteen. Dat wordt voorkomen door de snel aflopende muur die zowel de suggestie van diepte wekt als de voor- en achtergrond met elkaar verbindt. De ets is hoofdzakelijk opgebouwd uit grove, diep gebeten lijnen, die parallel in verticale en horizontale richting lopen. Door hun zorgvuldige plaatsing ten opzichte van elkaar wordt de afwisseling tussen donker en minder donker bereikt. De kapel maakt zich op die manier los van de achtergrond en lijkt, doordat de basis zeer donker is gehouden, te zweven, wat de stemming een mystiek aspect geeft. Daarboven is de nachtelijke hemel van een ondoordringbaar zwart.

URL of the exhibition

disc.leidenuniv.nl:443/webclient/DeliveryManager?custom_a...

Rights and reproduction:
www.library.leiden.edu/special-collections/practical/repr...

Ap Sok, Deltawerken 1 [PK-2006-P-242]

nobody@flickr.com (UBLeiden) — Thu, 08 Sep 2011 11:05:07 -0700

UBLeiden posted a photo:

Meer dan de meeste grafici was Ap Sok ervan overtuigd dat de kunstenaar zich moest houden aan de wetten die de techniek stelde. En dit betekende voor hem een lineaire zwart-wit kunst. Aanvankelijk was Sok vooral in het landschap en, iets minder, in de menselijke figuur geïnteresseerd; later verlegde hij zijn belangstelling naar de door de mens gebouwde wereld. Bepalend in die ontwikkeling was de opdracht van de overheid om een aantal prenten te maken van de Deltawerken. Het Ministerie voor Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen gaf een aantal kunstenaars de opdracht om de Deltawerken in beeld vast te leggen. Zij moesten twee prenten maken die verenigd zouden worden in een map, samen met werk van de andere grafici. Sok was meteen na een rondleiding gefascineerd door de Deltawerken. Behalve de twee verplichte prenten maakte hij een groot aantal lithografieën die hij zelf in een map samenvoegde. Te zien is dat hij vooral geboeid werd door de lineaire structuren van de dammen, bruggen en betonwapeningen. De twintig extra prenten die hij maakte laten een toenemende abstrahering zien; de laatste prenten zijn haast niet meer herkenbaar als weergaven van de werkelijkheid. De prent in de collectie Huisman-van Bergen, Deltawerken 1, maakt deel uit van de door het Ministerie bestelde lithografieën. Hij behoort tot de middenmoot in de ontwikkeling van beschrijvend naar haast abstract. De hijskraan op de achtergrond verankert het beeld in de werkelijkheid, maar de voorgrond wordt gedomineerd door een staketsel van balken dat voor de kijker lastig te duiden is.

URL of the exhibition

disc.leidenuniv.nl:443/webclient/DeliveryManager?custom_a...

Rights and reproduction:
www.library.leiden.edu/special-collections/practical/repr...

Jan van der Zee, Abstract [PK-2006-P-304]

nobody@flickr.com (UBLeiden) — Thu, 08 Sep 2011 11:05:54 -0700

UBLeiden posted a photo:

Van der Zee werkte in verschillende disciplines maar was vooral schilder en graficus. Binnen de grafische technieken richtte hij zich vooral op de houtsnede. Later begon hij ook met zeefdrukken. Tijdens zijn leven werkte Van der Zee in verschillende stijlen en zocht steeds een andere manier om zich uit te drukken. Zijn onderwerpen waren divers. Hij maakte onder meer landschappen, havengezichten en dieren en beperkte zich niet tot een manier van werken maar experimenteerde met verschillenden stijlen en technieken. Ook verdiepte hij zich in een abstract geometrische en constructivistische stijl. Hij werkte vaak aan de hand van een rasterpatroon waarmee hij de compositie ordende. Wat het gehele oeuvre van Van der Zee typeert is een zekere robuustheid. Zowel in zijn figuratieve als abstracte werken had hij een voorkeur voor sterke vormen. Veel van zijn abstracte werken hebben een zware contourlijn en de kleurvlakken zijn duidelijk begrensd. Aan het einde van zijn carrière keerde hij terug naar de constructivistische stijl uit het begin van zijn loopbaan en richtte zich weer op geometrische voorstellingen. Deze houtsnede uit 1978 is een goed voorbeeld van deze latere stijl. Door de keuze voor een rustige kleurstelling wordt de nadruk gelegd op de compositie, het ritme van de verschillende lijnen en vlakken. Dit werk gaat echter niet volledig terug op Van der Zees beginstijl maar heeft ook wat van de zwierigheid van zijn latere werk. De prent is een synthese van de verschillende werkwijzen die Van der Zee zich gedurende zijn carrière eigen heeft gemaakt.

URL of the exhibition

disc.leidenuniv.nl:443/webclient/DeliveryManager?custom_a...

Rights and reproduction:
www.library.leiden.edu/special-collections/practical/repr...

Wessel Couzijn, Blad 2 uit de map il [PK-2006-P-85]

nobody@flickr.com (UBLeiden) — Thu, 08 Sep 2011 11:02:23 -0700

UBLeiden posted a photo:

Het belangrijkste grafisch werk van Wessel Couzijn is de map il, die in 1966 werd gepubliceerd. De map bevat twaalf losse prenten in verschillende technieken, begeleid door een tekst van Bernard Daneau. De titel van de map verwijst naar de anonieme hoofdpersoon van Daneaus verhaal, dat handelt over een dag in het leven van een stedeling. De inhoud van de map bestaat uit twee lithografieën en negen prenten in een gemengde techniek - een combinatie van lithografie, droge naald en aquatint - en een ets. Een deel van de prenten bevat kleur - oranje, groen of blauw - maar de meeste zijn in zwart-wit gehouden. Twee van de twaalf prenten zijn uitklapbaar en bijna een meter breed, de andere hebben een standaardformaat van 40 bij 50 centimeter. Enigszins afwijkend van de overige bladen is de ets Auschwitz, die in feite Couzijns gelijknamige sculptuur reproduceert. De prenten laten abstracte wervelingen van lijnen en vlakken zien, fragmenten van een oneindige chaos. Hier en daar lijken menselijke vormen te zweven, maar hun aanwezigheid blijft haast onopgemerkt. Ondanks hun bescheiden formaat bezitten de bladen een grote monumentaliteit. Hierin is de beeldhouwer Couzijn te herkennen die gewend was aan het grote gebaar. En zoals zijn beelden een in hoge mate tactiele huid bezitten, zo bezitten de prenten een haast voelbaar oppervlak. De combinatie van technieken, de spanning tussen kleur, zwart en wit creëren een ruwe, weerbarstige textuur zoals we die ook van Couzijns beelden kennen.

URL of the exhibition

disc.leidenuniv.nl:443/webclient/DeliveryManager?custom_a...

Rights and reproduction:
www.library.leiden.edu/special-collections/practical/repr...

Harry van Kruiningen, Gilgamesj en Enkidoe op reis [PK-2006-P-158]

nobody@flickr.com (UBLeiden) — Thu, 08 Sep 2011 11:03:38 -0700

UBLeiden posted a photo:

Het Gilgamesj epos gaat terug op eeuwenoude fragmenten van losse verhalen die in de achttiende eeuw voor Christus door de vertaling in het Akkadisch samenhang hebben gekregen. Het heldendicht vangt aan met de woorden ‘De man die alles zag’. Die man is Gilgamesj, die heeft gezocht naar het raadsel van leven en dood en met lege handen terugkeert naar zijn stad Oeroek. De godin Isjtar heeft uit klei de oermens Enkidoe gekneed. Na een fel gevecht om een vrouw sluiten Gilgamesj en Enkidoe vrede; zij gaan vervolgens samen op reis. Het epos verhaalt van hun vriendschap, van liefde en dood, van hun dromen en belevenissen. In Gilgamesj en Enkidoe op reis ontstaan de hoekige hoofdpersonen uit een krachtig spel van dikke en dunne lijnen. Het lijkt alsof de figuren een organisch geheel vormen met het rotslandschap op de achtergrond. De vormen zijn sterk en sprekend, rijk in uitvoering en toch ontdaan van alle overbodigheden. Harry van Kruiningen werkte het liefst direct op de plaat, zonder werktekening vooraf. Door middel van de aquatint zijn vlakken weergegeven van heldere maar toch ingetogen tinten rood, groen, grijs, lichtblauw en zwartbruin. Van Kruiningen streefde ernaar om het Gilgamesj epos niet alleen te illustreren, maar om het wezenlijke daarvan als graficus uit te drukken met alle middelen die hem ten dienste stonden: met lijn en toon, met kleur en in zwart-wit.

URL of the exhibition

disc.leidenuniv.nl:443/webclient/DeliveryManager?custom_a...

Rights and reproduction:
www.library.leiden.edu/special-collections/practical/repr...

Ru van Rossum, Visage de Maroc VIII [PK-2006-P-234]

nobody@flickr.com (UBLeiden) — Thu, 08 Sep 2011 11:05:04 -0700

UBLeiden posted a photo:

Van Rossum experimenteerde met verschillende materialen en ontdekte hierdoor nieuwe grafische technieken. Om een driedimensionaal effect te kunnen bereiken bevestigde hij twee etsplaten op elkaar, waardoor hij nog dieper kon etsen. Hij maakte graag gebruik van de aquatint vanwege het schilderachtige effect en ontdekte dat je met allerlei materialen zoals touw, schuurpapier en gaas interessante afdrukken kon maken. Visage de Maroc VIII is een voorbeeld van een grote prent die reliëf krijgt door het gebruik van verschillende technieken. In het beeld wordt de beschouwer geconfronteerd met allerlei aspecten uit de Marokkaanse cultuur. Allereerst valt het oog op drie krijgshaftige ruiters te paard die een aanval lijken te plegen. Onder het raamwerk met de ruiters zijn tegen een donkere achtergrond roodbruine decoratieve tekens geplaatst die doen denken aan Arabische letters. Van Rossum heeft daarbij de hierboven beschreven techniek van dubbele platen gebruikt om een driedimensionaal effect te bereiken. Links van de voorstelling is een langwerpig smal vlak geplaatst waarin Arabische patronen, vazen en gesluierde vrouwen zijn verwerkt, die allemaal associaties oproepen met een niet-westerse cultuur. In de wijze waarop de verschillende beelden worden gepresenteerd, wordt de stereotype rol van de man en de vrouw in de Marokkaanse cultuur benadrukt. De gesluierde vrouwen worden klein voorgesteld met huishoudelijke voorwerpen om zich heen. De mannen te paard nemen in de compositie een centrale plaats in; zij zijn krachtig verbeeld en tonen geen angst. Toch velt Van Rossum geen oordeel, daarvoor had hij teveel respect voor de mens en zijn gewoontes.

URL of the exhibition

disc.leidenuniv.nl:443/webclient/DeliveryManager?custom_a...

Rights and reproduction:
www.library.leiden.edu/special-collections/practical/repr...

Henri Plaat, No. 306 [PK-2006-T-29]

nobody@flickr.com (UBLeiden) — Thu, 08 Sep 2011 11:04:32 -0700

UBLeiden posted a photo:

De compositie in deze gouache is in twee vlakken verdeeld. De bovenste helft is grijs en de onderste is roze waardoor de suggestie van een horizon wordt gewekt. Dwars hierop zijn over het roze gedeelte fantasievormen in oranje, bruine, okergele en grijzige kleuren geplaatst, met als accent okergele en blauwe vlakken die deels het bovenste witgrijze vlak bedekken. In deze op elkaar gestapelde vormen zou men de silhouetten van vier gestalten kunnen herkennen die in een landschap opdoemen. Helemaal rechts zouden we een vrouwenfiguur met lang haar kunnen onderscheiden. Voor haar lijkt een kleine gezette man gehuld in een kaftan te lopen met op zijn hoofd een tulband en in de hand een wandelstok. De voorstelling is opgebouwd uit verscheidene lagen verf die zo transparant zijn dat het om een aquarel lijkt te gaan. Door de dunne witte laag gouache eroverheen doet het geheel mistig en ijzig aan en lijken de fantasiewezens in nevelen gehuld. Dit effect heeft Plaat weten te bereiken door de gouache na de eerste verflaag af te spoelen en met een penseel bepaalde gedeeltes weer uit te wissen. Vervolgens liet hij het werk drogen en zette er een volgende laag overheen. Dit proces herhaalde hij tot het oude verweerde resultaat was bereikt. Deze manier van werken paste hij ook veel toe in zijn collages. Plaat is naar eigen zeggen altijd geobsedeerd geweest door vergankelijkheid. Zijn fascinatie voor verval en destructie is in veel van zijn werken op een of andere manier terug te vinden, in de techniek of in het onderwerp.

URL of the exhibition

disc.leidenuniv.nl:443/webclient/DeliveryManager?custom_a...

Rights and reproduction:
www.library.leiden.edu/special-collections/practical/repr...

Frans de Jong, Koeien [PK-2006-P-133]

nobody@flickr.com (UBLeiden) — Thu, 08 Sep 2011 11:03:24 -0700

UBLeiden posted a photo:

Het oeuvre van Frans de Jong kenmerkt zich door een verassend samenspel van tekst en beeld. De visuele kwaliteiten van woorden en letters worden ingezet en gecombineerd met afdrukken van ongebruikelijke materialen. Daarbij maakt hij ook veelvuldig gebruik van sjabloondruk en irisdruk. Hij gebruikt behalve letters ook alle andere mogelijke beelddragers, zoals gereedschappen, bladeren, vijlen en schuurpapier, als het maar plat is. Koeien laat de veelzijdigheid van de drukseltechniek goed zien; de plaat is opgebouwd uit verschillende technieken. De koeien zijn gemaakt in de sjabloondruktechniek, waarbij met de rol direct op het papier over een sjabloon gerold wordt. De omgeving heeft de kunstenaar opgebouwd uit zetsels. Daarbij is ook nog de irisdruk gebruikt, met als effect dat zowel de dieren als de omgeving verschillende kleurovergangen krijgen. Als men goed naar de prent kijkt is te zien dat De Jong allerlei ornamentele elementen gebruikt heeft om het gras weer te geven. Door het gebruik van lichtgroen en geel krijgen de geometrisch geordende motieven een zachtere kwaliteit. Door een knap gebruik van irisdruk weet De Jong ook nog een sterk atmosferisch perspectief te bereiken. Het groene gras gaat langzaam over in een blauwe toon, waardoor de achtergrond in een soort mist lijkt op te gaan. Het decoratieve gehalte van dit werk is hoog, maar door de variatie aan technieken wordt er een extra spanning opgeroepen die maakt dat de prent blijft fascineren.

URL of the exhibition

disc.leidenuniv.nl:443/webclient/DeliveryManager?custom_a...

Rights and reproduction:
www.library.leiden.edu/special-collections/practical/repr...

Jeanne Bieruma Oosting, De Stoel [PK-2006-P-31]

nobody@flickr.com (UBLeiden) — Thu, 08 Sep 2011 11:02:10 -0700

UBLeiden posted a photo:

Door Bieruma Oostings wijze van weergeven worden schijnbaar alledaagse onderwerpen tot een boeiend grafisch schouwspel getransformeerd, origineel en krachtig in kleurgebruik en vorm. Een voorbeeld hiervan is De Stoel. Op deze aantrekkelijke prent met een alledaags huiselijk stilleven is de intimiteit in een monumentale vorm gegoten. We zien achteloos over een stoel hangende kleding binnen de privésfeer van de slaapkamer. Tegen een oranje-grijze wand is centraal in de voorstelling een witte stoel geplaatst. Een felrode blouse of jasje hangt over de linkerzijde van de rugleuning en rechts hangt een kanten beha; een rood-wit gestreepte rok ligt over de groene stoelzitting. Onder de stoel staan een paar zwarte platte veterschoentjes, knus met de ronde neusjes naar elkaar. De witte stoel staat met de twee linker stoelpoten op een groen-wit geblokt, enigszins gekreukeld kleedje dat zojuist opzijgeschoven lijkt. Wat maakt deze prent nu zo boeiend? De eenvoud van het thema is aandoenlijk. Het kleurgebruik is opvallend: de verschillende tinten rood, het saaie grijs dat op de vloer een verrassende combinatie vormt met het oranjerood in de wandbekleding, groene en zwarte accenten zijn met raffinement aangebracht. Maar het is niet alleen het onderwerp, het kleurgebruik of de vlakverdeling die de prent een bijzonder karakter verlenen. Het is de puur grafische weergave van de vormen en de vlakken: de zigzaglijnen en strepen in het behang, het golvende dessin van het rokje, de blokjes in het kleedje, ja zelfs het kant van de beha is grafisch weergegeven.

URL of the exhibition

disc.leidenuniv.nl:443/webclient/DeliveryManager?custom_a...

Rights and reproduction:
www.library.leiden.edu/special-collections/practical/repr...

Toon Wegner, Finse houtvlotterij [PK-2006-P-296]

nobody@flickr.com (UBLeiden) — Thu, 08 Sep 2011 11:05:44 -0700

UBLeiden posted a photo:

In 1961 maakte Toon Wegner een gesubsidieerde studiereis naar Finland die de bron van inspiratie moet zijn geweest voor de kleurenlinosnede Finse houtvlotterij uit 1964. Bij een snelle eerste blik lijkt het een abstract beeld van simpele horizontale en convergerende diagonalen in de tinten lichtgeel, oranje, rood en zwart die sterk contrasteren met de donkere achtergrond. In tweede instantie wordt duidelijk dat in het midden, verticaal door het beeld, een loopplank is aangelegd waar aan beide zijden, in compartimenten die worden gescheiden door palen en loopbruggen, de stammen zijn verzameld. Het lijnenspel van de planken voert ver de diepte in, maar wordt afgewisseld door de horizontale stammen van de bomen die nog niet geordend zijn. De achtergrond bestaat uit donkere tinten blauw en bruin waarin dunne zwarte lijnen zijn te ontwaren. Het enige menselijke element in de compositie is een figuur linksachter die met een lange stok de stammen in de juiste banen leidt. Rechtsachter staan twee bomen die nog niet zijn gekapt. Het oude ambacht van houtvlotten moet Wegner hebben aangesproken, evenals de ritmiek in het beeld van de lange rijen stammen die voortdrijven in de rivier, iets dat zich goed liet omzetten in een overtuigende linosnede.

URL of the exhibition

disc.leidenuniv.nl:443/webclient/DeliveryManager?custom_a...

Rights and reproduction:
www.library.leiden.edu/special-collections/practical/repr...

Henc van Maarseveen, Huizen [PK-2006-P-170]

nobody@flickr.com (UBLeiden) — Thu, 08 Sep 2011 11:04:01 -0700

UBLeiden posted a photo:

Rond 1990 ontwikkelde Van Maarseveen een nieuwe prenttechniek, de schuifdruk. Deze kan omschreven worden als een variant op de bekende hoogdruk, maar wel een die een radicaal andere manier van prentmaken betekent. Bij het schuifdrukken (of schuivend drukken) maakt Van Maarseveen een drukvorm die hij op het papier afdrukt, op eenzelfde manier als bijvoorbeeld een houtsnede. Vervolgens verplaatst hij de drukvorm iets en drukt hij die nog een keer af. Deze handeling wordt enkele malen herhaald. Omdat het aantal drukgangen vooraf is vastgelegd spreekt de kunstenaar van ‘een gestuurd toeval’. De drukvorm wordt tussendoor niet opnieuw ingeïnkt zodat de toon van de druksels bij iedere drukgang vervaagt. De nadruk in het drukproces verschuift bij dit procedé van de drukvorm naar de handeling van het drukken zelf. Dit is een geheel nieuwe benadering van de prentkunst. Hoewel zijn werk in intentie geheel abstract is, kan het resultaat associaties met de zichtbare werkelijkheid oproepen. Dit legt de kunstenaar soms vast in een titel. Door het schuifproces ontstaat ook al snel een driedimensionaal effect. De prent in de collectie Huisman-van Bergen werd door hem Huizen gedoopt. Inderdaad roept de prent herinneringen op aan een huizenblok, zonder dat er sprake is van een realistische weergave. Huizen is een complexe prent waarin de gebruikte drukvorm niet een-twee-drie te herkennen is. De verschuivingen lopen van boven naar beneden maar de kunstenaar heeft ook een beweging naar rechts gemaakt. Het effect is verbluffend.

URL of the exhibition

disc.leidenuniv.nl:443/webclient/DeliveryManager?custom_a...

Rights and reproduction:
www.library.leiden.edu/special-collections/practical/repr...

Henri Plaat, Optocht [PK-2006-T-27]

nobody@flickr.com (UBLeiden) — Thu, 08 Sep 2011 11:04:28 -0700

UBLeiden posted a photo:

In de gouache Optocht zijn langwerpige verticale vormen tegen een blanco achtergrond geplaatst. Zij doen denken aan menselijke figuren, maar typische kenmerken ontbreken. Toch lijken er aan de linkerkant van de voorstelling een vrouw, een boven haar vliegend figuurtje met trompet en een ruiter te paard te zijn verbeeld. Van dichtbij is te zien dat ze zijn opgebouwd uit ragdunne lijnen waarbinnen kleur is aangebracht. Zij herinneren aan Plaats werk uit 1979 waarin hij in rijen opgestelde kleine fantasievormen in lijnen weergaf. Zij lijken op hiërogliefen en zouden kunnen worden verklaard uit Plaats jongensdroom om archeoloog te worden. Ook zijn achtergrond als typograaf mag niet onvermeld blijven, evenmin als zijn reizen naar Egypte. Optocht lijkt direct invloed te hebben ondergaan van Plaats reizen die een grote bron van inspiratie voor hem vormen en waarvan hij de herinneringen naderhand vastlegt in zijn werk. Dit komt tot uiting in de gewaden waarin de figuren gehuld zijn en die doen denken aan mantels of kaftans uit het Midden-Oosten en Zuid-Amerika. Maar de bijna gloeiende kleuren ervan roepen net zo goed associaties op met rijk gekleurde oosterse stoffen. De gestalten zijn gerangschikt in een soort non-omgeving. Tegelijkertijd wordt, door de figuren naast, boven en achter elkaar te plaatsen, de illusie gewekt dat ze zelf ruimte innemen en zich in een ruimte bevinden. De voorstelling is sterk geabstraheerd maar figuratief genoeg om bij de beschouwer allerlei associaties op te wekken. Hij kan zich in een sprookjesachtige wereld wanen, waarin de figuren langzaam voorbij trekken in een optocht.

URL of the exhibition

disc.leidenuniv.nl:443/webclient/DeliveryManager?custom_a...

Rights and reproduction:
www.library.leiden.edu/special-collections/practical/repr...

Carel Visser, Schakeling van kubusvormen [PK-2006-P-283]

nobody@flickr.com (UBLeiden) — Thu, 08 Sep 2011 11:05:38 -0700

UBLeiden posted a photo:

Carel Visser ontving meerdere prijzen voor zijn grafisch werk met als hoogtepunt in 1992 de kunstprijs van de stad Amsterdam voor zijn gehele grafische oeuvre. In de collectie Huisman-van Bergen bevinden zich twee gedrukte werken uit Vissers beginperiode, beide gemaakt in 1958. In meerdere opzichten toont de droge naald ets Schakeling van kubusvormen erg veel gelijkenis met de voorgaande ets Schakeling van rechthoeken die in dezelfde techniek is uitgevoerd. In beide gevallen zien we een vorm die centraal in de ruimte is geplaatst en is opgebouwd uit kleinere, aaneengeschakelde geometrische vormen. De achtergrond is van dezelfde kwaliteit; de plaatafdruk heeft een lichte waas achtergelaten en de krassen en butsen die zich op de etsplaat bevonden zijn nog te zien. Ook hier wordt de compositie bepaald doordat wederom in het midden van de prent rechthoeken zijn geëtst die elkaar overlappen, maar in plaats van vierkanten zien we nu met de losse hand getekende kubussen. Zij lijken tezamen een grote zwevende driedimensionale kubus of ruit te vormen die ons enerzijds nadert en anderzijds wijkt. De intensiteit neemt toe naarmate de kubussen in het centrum dichter bij elkaar komen, waardoor een zekere diepte lijkt te ontstaan of een tunnel wordt gesuggereerd. Aan de buitenkant zijn de kubussen net als de vlakken van elkaar te onderscheiden, maar in het midden vormen ze overeenkomstig Schakeling van rechthoeken een wirwar van lijnen die dansen voor onze ogen en een feest zijn om naar te kijken.

URL of the exhibition

disc.leidenuniv.nl:443/webclient/DeliveryManager?custom_a...

Rights and reproduction:
www.library.leiden.edu/special-collections/practical/repr...

Henri Plaat, Abstract no. 199 [PK-2006-T-25]

nobody@flickr.com (UBLeiden) — Thu, 08 Sep 2011 11:04:37 -0700

UBLeiden posted a photo:

Abstract no. 199 toont duidelijke overeenkomsten met de hiervoor besproken gouache getiteld No. 306. Beide zijn op dezelfde manier uit dunne lagen gouacheverf opgebouwd, waarbij Plaat dezelfde spoelmethode van de verf lijkt te hebben benut om tot een bijzonder transparant effect te komen. Verder zijn dezelfde soort amorfe kleurvlakken weergegeven die door het gebruik van dezelfde kleursoort, maar in verschillende tinten in elkaar over lijken te vloeien, dan wel door het gebruik van contrasterende kleuren over, of naast elkaar lijken te zijn geplaatst. Hierdoor lijken sommige, schijnbaar willekeurige vormen te wijken, of dichter naar de beschouwer toe te komen, waardoor suggestie van beweging en dieptewerking ontstaat. Verschillen zijn er echter ook. Konden we in No. 306 nog gedaantes en een horizon ontwaren, van figuren en een mogelijke verbeelding van de werkelijkheid is in Abstract no. 199 geen sprake, de voorstelling is geheel non-figuratief. We kijken hier naar een steeds veranderende en krioelende massa van ondefinieerbare, grillige vormen en restvormen. Tevens bestrijken zij de gehele voorstelling, er is geen tweedeling in het beeld. In het verleden en ook meer recent zijn Plaats tekeningen regelmatig vergeleken met het werk van de Zwitserse kunstenaar Paul Klee wiens werk Henri Plaat kende en waarvan hij een bewonderaar was. Ook deze tekening vertoont door de opeenstapeling van gekleurde vlakken grote gelijkenis met de aquarellen die Klee in 1914 op zijn reis door Tunesië maakte.

URL of the exhibition

disc.leidenuniv.nl:443/webclient/DeliveryManager?custom_a...

Rights and reproduction:
www.library.leiden.edu/special-collections/practical/repr...

Jeroen Hermkens, El Jem [PK-2006-P-113]

nobody@flickr.com (UBLeiden) — Thu, 08 Sep 2011 11:03:32 -0700

UBLeiden posted a photo:

Jeroen Hermkens maakt stadsgezichten en reist daarvoor meerdere malen per jaar naar steden en landen wereldwijd: New York, St. Petersburg, Sevilla en Rome. Hij geeft een impressie weer van zijn eigen beleving van het karakter van een stad. Dat vindt hij belangrijker dan het verbeelden van topografische correctheid. Daarbij mogen het geen 'geveegde' steden zijn, hij is geïnteresseerd in de slijtplekken van een stad. Ook figuren zijn in zijn werk zelden te zien omdat dit te veel zou afleiden en het te anekdotisch zou maken. Al deze eigenschappen zijn terug te vinden in de steendruk El Jem, waarin met helder oranjerode tinten en zwarte expressieve vegen en krassen het amfitheater van de voormalige Romeinse stad Thysdrus is verbeeld. Details zijn achterwege gelaten en de krachtige lijnvoering en het spontane karakter van de prent doen denken aan het werk van de Duitse Expressionisten. Aan de hand van deze voorstelling is goed te zien dat Hermkens in zijn kunstwerken zijn eigen interpretatie weergeeft. Het lijkt alsof hij een samenvatting van de locatie heeft gemaakt door de meest kenmerkende elementen er uit te lichten en met elkaar te verbinden. Linksonder is met potlood de tekst ‘voor Annie’ geschreven. De achterzijde is voorzien van een gedrukte tekst betreffende de opening van een tentoonstelling gepland op 8 maart 1990 bij Galerie Oscar in Amsterdam, waarvoor Jeroen Hermkens, blijkens deze lithografie, Annie Huisman-van Bergen persoonlijk uitnodigde. Tevens staat vermeld dat de tentoonstelling zal worden geopend door Jan Juffermans. Deze Utrechtse kunsthandelaar geldt als Hermkens’ ontdekker en promotor.

URL of the exhibition

disc.leidenuniv.nl:443/webclient/DeliveryManager?custom_a...

Rights and reproduction:
www.library.leiden.edu/special-collections/practical/repr...